We werken steeds meer in de cloud. Particulieren gebruiken clouddiensten zoals Chromebooks, Dropbox, Gmail en Office Online volop. En veel bedrijven hebben delen van hun IT in de cloud gezet: dataopslag, complete applicaties en soms zelfs diensten. Werken in de cloud biedt veel kansen, maar er zijn ook risico’s. Om die risico’s zoveel mogelijk af te dekken is het belangrijk om regelmatig te testen. In dit artikel lees je waar je op moet letten bij het testen van clouddiensten.

Wat is de Cloud?

Als iets in de cloud staat betekent het dat het (software, dataopslag, werkplek) via internet door een gespecialiseerd bedrijf wordt aangeboden. Het hoeft niet meer daadwerkelijk op apparatuur bij je eigen bedrijf te staan.

Software as a Service, Data as a Service, Platform as a Service zijn voorbeelden waarin hele delen van de Informatietechnologie buitenshuis zijn belegd.

Wat is Software as a Service?

Als je software als online dienst afneemt, spreken we van Software as a Service (SaaS). Je koopt deze software niet, maar je neemt een abonnement af om de software te gebruiken. Je hoeft de software niet op je eigen computers te installeren, maar benadert deze via het internet. De SaaS-leverancier zorgt voor de installatie, onderhoud en beheer van de software.
Vergelijk het met het leasen van een auto. Als je least, betaal je voor de auto tijdens de leaseperiode. De leasemaatschappij garandeert de auto. Gaat de auto stuk, dan moet de leasemaatschappij voor vervanging zorgen. Je betaalt voor het gebruik en je koopt niets.

Waarom is het testen van diensten die draaien in de cloud noodzakelijk?

De cloudleverancier garandeert de kwaliteit en beschikbaarheid van de software. Je lijkt hierdoor een aantal zaken niet meer te hoeven doen die normaal bij ontwikkeling en beheer van software horen, zoals testen. Maar schijn bedriegt.
Om verschillende redenen is het testen van clouddiensten belangrijk:

  • Of je nu zelf software ontwikkelt en beheert of iemand anders: je moet weten of de software aan jouw eisen voldoet en je proces en diensten goed ondersteunt en niet verstoort.
  • Als software in een keten met andere software functioneert: wie test dan de samenhang? Eén van de softwareleveranciers of allemaal samen? Hoogstwaarschijnlijk doen zij dit niet. Je zult dus zelf integratietesten moeten uitvoeren.
  • Softwareleveranciers, zeker in geval van SaaS, bedienen veel verschillende klanten. Zijn ze bekend met alle processen bij al die klanten? Weten ze van alle klanten wat de meest bedrijfskritische functionaliteit is en testen ze dat? Het antwoord is steeds: hoogstwaarschijnlijk niet (volledig). Je zult kritische functionaliteit en processen dus moeten hertesten.

Wat is anders bij het testen van SaaS-diensten?

Software die draait in de cloud brengt andere risico’s met zich mee en vraagt dus om een andere testaanpak. Enkele aandachtspunten:

  • Test vooral de eigen inrichting en specifieke aanpassingen
    Het heeft geen zin om de basisfunctionaliteit intensief te testen. Dit is al gedaan door de leverancier en waarschijnlijk ook al door andere klanten, zeker als je niet de eerste gebruiker van een versie bent. Veel organisaties hebben een eigen inrichting (instellingen, koppelingen met andere software of kleine softwarepakketjes die iets extra’s doen). Deze moet je wel met aandacht testen. Als tester (of testcoördinator) moet je dus weten wat basisfunctionaliteit is en wat niet. Een goede administratie van je testgevallen is belangrijk, zodat je de juiste keuzes kunt maken op basis van de wijzigingen in een versie en het verschil tussen basisfunctionaliteit en specifieke functionaliteit.
  • Integratietesten zijn extra belangrijk
    Sommige cloudapplicaties werken ook bij veel andere klanten met dezelfde koppelingen, dan is de noodzaak minder en kun je de testinspanning delen met andere klanten. Maar software functioneert vaak in een keten met andere software die specifiek is voor een bepaalde klant. Denk bijvoorbeeld aan een EPD dat een koppeling heeft met hartbewakingsapparatuur. De werking hiervan is ook afhankelijk van je eigen infrastructuur, rechten van gebruikers, versies van die apparatuur, instellingen en dergelijke. Het is belangrijk om de integratie tussen verschillende software en hardware goed te testen, want de SaaS-leverancier kan niet met al deze factoren rekening hebben gehouden. Hiervoor moet je goede testomgevingen inrichten, waarin je bijvoorbeeld apparatuur (zoals de hartbewaking) tijdelijk koppelt. Integratietesten moeten goed worden geadministreerd, zodat duidelijk is wie wat moet doen en wat er nodig is om te kunnen testen.
  • Bugfixing is anders
    Als je een fout vindt tijdens testen, kun je niet verwachten dat de fout binnen een dag is opgelost. Dit zou wel het geval zijn als je eigen IT-afdeling het onderhoud van de software doet. Je bevinding komt op een wachtlijst (samen met bevindingen van andere klanten). Je moet als tester kunnen inschatten hoe belangrijk een fout is: kunnen we toch in productie gaan, moet er een andere oplossing worden gevonden of moeten we wachten op de versie waarin de fout is opgelost? Het is daarom van belang dat je een goede administratie hebt van je testen en je gevonden fouten, zodat je deze duidelijk kunt communiceren (aan de leverancier en management) en hertesten.

Testen van SaaS in Supportbook

Supportbook ondersteunt elk testproces. Dus ook het testen van je Saas oplossingen wordt ondersteund in onze tool. Wil je hier meer over weten? Neem contact met ons op. We vertellen je graag over de functionaliteiten.